Türklüğün En Derin Tehdidi: İçsel Kimlik Erozyonu ve Siyasal İslamcılık

20 May 2025’te X’te paylaştığım bu tespiti bugün yeniden hatırlatmak gerekiyor:

Gerçekten Türk dünyasının en büyük tehdidi dışarıdan mı geliyor, yoksa biz uzun süredir tehdidi yanlış yerde mi arıyoruz? Dış aktörleri suçlamak kolaydır; zor olan ise aynaya bakmaktır. Çünkü bir milletin çözülüşü çoğu zaman dış darbelerle değil, içeriden başlayan sessiz aşınmalarla gerçekleşir. Asıl mesele, toprağın değil, zihnin kaybedilmesidir.

Günümüzde Türk dünyasının karşı karşıya olduğu en büyük tehdit; ne Batı’nın emperyal refleksleri, ne Rusya’nın yayılmacılığı, ne Çin’in asimilasyoncu stratejileri, ne de İsrail veya Amerika gibi dış aktörlerin müdahaleciliğidir. Asıl ve en sinsi tehdit, Türk toplumlarının iç dokusuna nüfuz etmiş ve kimliğimizi aşındıran zihinsel dönüşümlerdir. Bu bağlamda, siyasal İslamcılık, Arap kültürel etkisinin zihinlerde oluşturduğu baskı ve Şia-Sünni eksenli mezhep ayrışması; Türk milletinin tarihsel sürekliliğine, birliğine ve bilinç köklerine yönelen en ciddi meydan okumalardan biridir.

Burada asıl sorulması gereken soru şudur: Bir millet kendi kimliğini hangi noktada ikinci plana iter? İnanç ile kimlik arasındaki denge bozulduğunda mı, yoksa tarihsel hafıza geri plana itildiğinde mi? Kimlik geri çekildikçe, yerini başka aidiyetlerin doldurması kaçınılmaz hale gelir. Bu da uzun vadede ortak bilincin zayıflamasına yol açar.

Tarihte yaşanan kimi savaşlar bu durumu açıkça göstermektedir. Osmanlı-Safevî rekabeti; etnik yahut millet esaslı değil, mezhep temelli ve iktidar odaklı bir çatışmaydı. Eğer bu iki Türk hanedanı ortak bir kimlik bilinci geliştirebilmiş olsaydı, bu yıkıcı süreç Türk dünyasının parçalanmasına değil, birleşmesine zemin hazırlayabilirdi. Ancak tercih edilen yol, kimlikten ziyade mezhep eksenli olmuş; bu da tarihsel bütünlüğün zedelenmesine neden olmuştur.

Bu noktada bir başka kritik soru ortaya çıkar: Biz tarihi gerçekten öğreniyor muyuz, yoksa sadece bize anlatılan versiyonunu mu tekrar ediyoruz? Çünkü tarih, doğru okunmadığında sadece geçmişi değil, geleceği de yanlış kurdurur. Eleştirel bir tarih bilinci olmadan sağlıklı bir kimlik inşası mümkün değildir.

Bugün Türk dünyasının karşı karşıya olduğu kriz yalnızca siyasi ya da jeopolitik değildir. Bu kriz aynı zamanda bir zihin ve kimlik krizidir. Ortak bir dil, ortak bir tarih ve ortak bir gelecek iddiası; eğer içsel olarak parçalanmış bir bilinçle taşınıyorsa, bu iddia pratikte karşılık bulamaz. İçeride zayıflayan bir yapı, dış baskılar karşısında da direnç gösteremez.

Siyasal İslamcılık meselesi bu bağlamda kritik bir kırılma noktasıdır. İnancın kendisi değil, onun siyasal bir araç haline getirilmesi; kimliği ikinci plana iten ve farklı üst aidiyetler oluşturan bir süreci tetiklemiştir. Bu durum, Türk kimliğinin tarihsel derinliğini aşındırmış ve yerine daha parçalı bir bilinç yapısı ortaya çıkarmıştır.

Dolayısıyla mesele sadece neye inanıldığı değil, kim olarak var olunduğu meselesidir. Bir millet kendi adını geri plana attığında, zamanla başkalarının tanımlarıyla yaşamaya başlar. Bu da kimlik çözülmesinin en kritik aşamasıdır.

Sonuç olarak Türk dünyasının en önemli stratejik ihtiyacı; dış tehditlerle mücadeleden önce, kendi içindeki zihinsel ve kültürel bağımsızlığını yeniden tesis etmektir. Bu kolay bir süreç değildir; ancak bu yüzleşme gerçekleşmeden kalıcı bir birlikten söz etmek mümkün değildir.

Asıl soru ise hâlâ geçerliliğini koruyor: Biz gerçekten birlik istiyor muyuz, yoksa birlik fikrini yalnızca söylem düzeyinde mi tutuyoruz? Eğer cevap samimi bir birlik ise, mücadele önce içeride başlamak zorundadır.

Araştırmacı, Yazar: Mesut HARAY

Kaynak:
https://x.com/MesutHaray1/status/1924878349563732301?s=20

HARAYHABER
Dünyaya Güney Azerbaycan gözüyle bakıyoruz.