Pezeşkiyan’dan Klasik Rejim Söylemi:

İtiraz Eden Halk, “Aşubgar”; Öldürülenler Yok Sayılıyor

HARAYHABER | Analiz-Haber

İran’da iki haftayı aşkın süredir devam eden yaygın halk protestoları sürerken, İslam Cumhuriyeti’nin yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan gelen açıklamalar, rejimin değişmeyen reflekslerini bir kez daha açığa çıkardı. Pezeşkiyan, protestocuları “آشوبگر / aşubgar” yani kargaşa çıkaranlar olarak niteleyerek, halkı mahallelerde örgütlenmeye ve eylemcilere “izin vermemeye” çağırdı.

Devlet televizyonu aracılığıyla konuşan Pezeşkiyan, sokaklarda yaşanan şiddetli bastırma, ölümler ve kitlesel gözaltılar hakkında tek bir kelime etmezken, hükümetin halkın “taleplerini dinlemeye hazır olduğu” iddiasını dile getirdi. Ancak bu sözler, sahadaki gerçeklerle açık bir çelişki oluşturuyor.

“Haklısınız” Deyip “Düşmansınız” Demek

Pezeşkiyan konuşmasının bir bölümünde, protestoları “haklı” bulduğunu ve “konuşmaya hazır olduklarını” öne sürdü. Ne var ki aynı konuşmanın devamında, eylemleri dış güçlerin yönlendirdiği bir kaos planının parçası olarak tanımladı ve protestocuları açıkça “ülkeyi karıştırmakla” suçladı.

Bu ikili dil, İran siyasal sisteminin yıllardır kullandığı klasik bir yöntemi yeniden devreye sokuyor:
Önce “halkın talepleri haklı” deniyor, ardından halkın kendisi “tehdit” ilan ediliyor.

Talepler Bilinçli Olarak Geçim Meselesine İndirgeniyor

Pezeşkiyan, protestoların temel nedenlerini siyasi, kimliksel ve yapısal sorunlardan kopararak yalnızca “ekonomik sıkıntılar” başlığına indirgemeye çalıştı. Kimlerle görüştüğünü açıklamadan “toplantılar yaptığını” söyleyen Pezeşkiyan, rejimin alışıldık şekilde toplumsal öfkeyi teknik ve geçici sorunlara hapsetme politikasını sürdürdü.

Oysa İran sokaklarında yükselen itiraz, yalnızca geçim derdi değil;
özgürlük, adalet, kimlik ve onur talebidir.

Kanıt Yok, Suçlama Var

Pezeşkiyan’ın en dikkat çekici ve en ağır iddiası ise protestocular hakkında dile getirdiği suçlamalar oldu. Cumhurbaşkanı, hiçbir somut kanıt sunmadan protestocuların “insanların başını kestiğini, kör ettiğini ve yaktığını” ileri sürdü ve şu ifadeyi kullandı:

“Bunlar halk değil.”

Bu cümle, İran rejiminin zihniyetini özetleyen kritik bir eşiktir:
İtaat eden halktır, itiraz eden düşmandır.

Gerçekler: Ölenler Çocuk, İnternet Kapalı

Pezeşkiyan’ın söylemleri sürerken, İran İnsan Hakları Örgütü sahadaki acı tabloyu ortaya koyuyor. Kuruma göre protestolarda yaşamını yitirdiği doğrulananların sayısı en az 192, bunların 9’u 18 yaşın altında çocuk.

Öte yandan ülkede 60 saati aşkın süredir internet kesintisi devam ediyor. Bu durum, hem bilgi akışını engelliyor hem de güvenlik güçlerinin uygulamalarına dair endişeleri artırıyor. Gözaltı sayılarındaki artışa dair net veriler ise hâlâ kamuoyundan gizleniyor.

Uluslararası Baskı Artıyor

ABD Başkanı Donald Trump da son günlerde yaptığı açıklamalarda, İran yönetimini açık biçimde uyardı. Trump, protestoculara yönelik olası kitlesel katliam durumunda ABD’nin “seyirci kalmayacağını” belirtti. Bu açıklamalar, İran yönetimi üzerindeki uluslararası baskının da giderek arttığını gösteriyor.

İsimler Değişir, Dil Değişmez

Mesud Pezeşkiyan’ın sözleri, İran’da “reform” iddiasıyla gelen isimlerin, kriz anlarında nasıl hızla rejimin sert diline savrulduğunu bir kez daha gösterdi.
Bugün kullanılan kelimeler, dün başkalarının ağzındaydı; yarın yine aynı olacaktır.

Çünkü sorun kişiler değil,
sistemin kendisidir.

Ve bu sistemde değişmeyen tek şey şudur:
İtiraz eden halk, her zaman suçlu ilan edilir.