GÜNEY AZƏRBAYCAN MİLLİ DİSİPLİN MANİFESTİ

Bir millətin azadlığı öncə insanın özündən başlayır

Araştırmacı–Yazar: Mesut HARAY

30 il öncə Güney Azərbaycan Milli Hərəkatın içində yazılmamış qaydalar vardı. Bunlar heç bir qurumun nizamnaməsində yer almır, heç kəsə zorla qəbul etdirilmirdi. Ancaq milli kimlik daşımağın, mübarizəyə yaraşan insan olmağın səssiz ölçüləri sayılırdı.

Çünki Milli Hərəkat yalnız şüar səsləndirmək, bayraq qaldırmaq və siyasi tələb irəli sürmək deyildi. O, insanın dilindən geyiminə, bilgisindən davranışına, ailəsindən ictimai yaşamına qədər uzanan bütöv bir milli tərbiyə və yaşam biçimi idi.

Biz inanırdıq ki, özünü dəyişdirməyən insan toplumu, özünü yetişdirməyən toplum isə gələcəyini dəyişdirə bilməz.

Milli mübarizənin ilk meydanı insanın öz içidir. İlk qələbə qorxu üzərində, ilk azadlıq isə kölə düşüncəsi üzərində qazanılır.

Buna görə də Milli Hərəkatın yazılmamış qaydaları vardı:

— Şıq və səliqəli geyinəcəksən. Çünki təmsil etdiyin millətin adına öz görünüşünlə də sayğı qazandıracaqsan.

— Başını dik tutacaqsan. Heç kimin qarşısında kimliyindən utanmayacaq, türklüyünü əziklik deyil, qürur qaynağı biləcəksən.

— Danışanda gülümsəyərək danışacaqsan. Milli düşüncəni qəzəbli və kobud üzlə deyil, sağlam davranışınla sevdirəcəksən.

— Təmiz, çılxa türkcə danışacaqsan. Ana dilini yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, milli varlığının evi sayacaqsan.

— Dilimizin incəliklərini, gözəlliklərini və söz zənginliyini öyrənəcəksən. Bilmədiyin sözü öyrənməkdən, yanlışını düzəltməkdən çəkinməyəcəksən.

— “Siz haralısınız?” sualına tərəddüd etmədən “Mən Güney Azərbaycanlıyam” deyəcəksən. Doğulduğun kəndi və şəhəri sevəcək, ancaq özünü bütöv bir yurdun övladı kimi tanıdacaqsan.

— Türk tarixini öyrənəcəksən. Çünki keçmişini başqalarının qələmindən öyrənən bir millət gələcəyini də başqalarının iradəsinə buraxar.

— Yurdumuzun şəhərlərini, dağlarını, çaylarını, tarixi yer adlarını və milli şəxsiyyətlərini tanıyacaqsan.

— Milli şeirləri əzbər biləcək, toyda, toplantıda və milli məclisdə söyləyəcəksən. Şeir sənin üçün yalnız söz deyil, yaddaşın səsi olacaq.

— Toylarda ləzgi və yallı oynayacaqsan. Sevincini də öz musiqin, öz ritmin və öz mədəniyyətinlə yaşayacaqsan.

— Türk musiqisini dinləyəcək, milli sənətimizi və sənətkarlarımızı qoruyacaqsan. Evində və məclisində öz mədəniyyətinə yer ayıracaqsan.

— Çoxlu türk mənşəli uşaq adını anlamları ilə birlikdə biləcəksən. Övladına kimliyini daşıyan bir ad verəcək və o adın anlamını ona öyrədəcəksən.

— Övladınla ana dilində danışacaqsan. Çünki bir millətin dili öncə məktəbdə deyil, ananın laylasında və ailənin süfrəsində yaşayır.

— Evində türkcə kitablar saxlayacaq, kiçik də olsa, bir kitablıq yaradacaqsan.

— Kitab oxuyacaqsan. Əlində, çantanda və ya qoltuğunda həmişə bir kitab, qəzet, yaxud dərgi olacaq. Bilgisiz coşqunun milli mübarizəni doğru mənzilə aparmayacağını anlayacaqsan.

— Oxuduğunu paylaşacaq, bildiyini öyrədəcəksən. Bilgini şəxsi üstünlük deyil, milli güc sayacaqsan.

— Yardımsevər olacaqsan. Ehtiyacı olan soydaşına əl tutacaq, etdiyin yaxşılığı özünü göstərmək vasitəsinə çevirməyəcəksən.

— Milli fəalların, məhbusların və onların ailələrinin yanında dayanacaqsan. Mübarizənin yükünü daşıyanları yalnız çətin günlərində xatırlamayacaqsan.

— Türkün uğuruna ürəkdən sevinəcək, çətin günündə yanında olacaqsan. Paxıllığı, şəxsi çəkişməni və kiçik hesabları milli birliyin önünə keçirməyəcəksən.

— Başqa düşüncədə olan soydaşını dərhal düşmən elan etməyəcəksən. Fikir ayrılığını xəyanətlə eyniləşdirməyəcək, ortaq milli mənafeni şəxsi qarşıdurmadan üstün tutacaqsan.

— Tənqid edərkən alçaltmayacaq, yanlış gördükdə isə susmayacaqsan. Susqunluğu ədəb, təhqiri də cəsarət kimi təqdim etməyəcəksən.

— Sözünün ağası olacaqsan. Verdiyin sözün, daşıdığın adın və qaldırdığın bayrağın məsuliyyətini anlayacaqsan.

— Milli mübarizəni şəxsi qazanc, şöhrət, vəzifə və çevrə toplamaq vasitəsinə çevirməyəcəksən.

— Millətin adından danışarkən özünü millətin sahibi deyil, onun məsuliyyət daşıyan bir övladı sayacaqsan.

— Şəxsi mənafeyini milli mənafedən üstün tutmayacaqsan. Milli məsələləri gündəlik incikliklərə və şəxsi hesablaşmalara qurban verməyəcəksən.

— Oturuşunla, duruşunla və davranışınla özünü sevdirəcəksən. Çünki insanlar çox zaman bir düşüncəni əvvəlcə onu daşıyan insanın əxlaqında tanıyırlar.

— Qadına, uşağa, yaşlıya və zəifə sayğı göstərəcəksən. Milli düşüncənin ölçüsünü yalnız siyasi sözlərdə deyil, insana münasibətində göstərəcəksən.

— Yalan xəbər yaymayacaq, bilmədiyin məsələdə hökm verməyəcəksən. Milli davanı bilgisizliyin, şayiənin və duyğusal təxribatın oyuncağına çevirməyəcəksən.

— Düşməni kiçik görməyəcək, öz gücünü də şişirtməyəcəksən. Gerçəkliyi cəsarətlə görəcək və mübarizəni ağıl, bilgi və plan üzərində quracaqsan.

— Harada yaşamağından asılı olmayaraq Güney Azərbaycanla bağını qoruyacaqsan. Yurd uzaqda qalsa belə, sənin dilində, yaddaşında və əməlində yaşayacaq.

— Assimilyasiyanın yalnız dövlət siyasəti ilə deyil, gündəlik biganəliklə də irəlilədiyini unutmayacaqsan.

— Ana dilində danışmağı, yazmağı və oxumağı sabaha saxlamayacaqsan. Çünki hər itirilən gün milli yaddaşdan qopan bir parçadır.

— Milli günlərimizi, şəhidlərimizi, məhbuslarımızı və mübarizə tariximizi unutmayacaqsan. Yaddaşsız bir toplumun gələcəksiz qalacağını biləcəksən.

— Bütün Türk dünyasını sevəcək, ancaq Güney Azərbaycanın özünəməxsus siyasi gerçəkliyini, haqqını və gələcək iradəsini heç bir ümumi sözün kölgəsində itirməyəcəksən.

— Milli birliyi eynilik kimi anlamayacaqsan. Fərqli düşüncələri ortaq məqsəd ətrafında toplamağı milli yetkinlik sayacaqsan.

— Təşkilatlanmağı öyrənəcək, məsuliyyət bölüşəcək və başladığın işi yarımçıq qoymayacaqsan. Çünki dağınıq duyğular tarix yarada bilməz.

— Milli mübarizəni yalnız sosial şəbəkədə görünməkdən ibarət saymayacaqsan. Sözünü əmələ, duyğunu bilgiyə, etirazı təşkilatlanmaya çevirəcəksən.

— Səndən sonra gələn nəslə yalnız məğlubiyyət hekayələri və şikayətlər buraxmayacaqsan. Ona dil, kitab, milli yaddaş, yol və mübarizə iradəsi miras qoyacaqsan.

Bu qaydalar bir insanı başqasından üstün göstərmək üçün deyildi. Məqsəd milli kimlik daşıyan insanı daha bilgili, daha əxlaqlı, daha etibarlı və daha məsuliyyətli yetişdirmək idi.

Çünki milli azadlıq yalnız siyasi sərhədlərin dəyişməsi demək deyil. Milli azadlıq qorxunun aşılması, dilin dirilməsi, yaddaşın geri qaytarılması və insanın öz kimliyinə sahib çıxmasıdır.

Azad bir gələcək istəyən millətin öncə azad düşüncəli, intizamlı, bilgili və milli məsuliyyət daşıyan insanları olmalıdır.

Milli Hərəkat bir günlük həyəcan deyil, bir ömürlük məsuliyyətdir. Milli disiplin isə başqasına hökm etmək deyil; insanın öz sözünə, davranışına, dilinə, kimliyinə və millət qarşısındakı borcuna sahib çıxmasıdır.

Bizdən öncə yol açanların bir ölçüsü vardı. Bizdən sonra gələnlərə hansı ölçüləri buraxacağımız isə bu gün bizim davranışımızdan asılıdır.

Bu manifest tamamlanmış bir mətn deyil. Hər məsuliyyətli milli insan öz əməli, əxlaqı və düşüncəsi ilə ona yeni bir bənd artırmalıdır.

Siz də yazın:

Bu gün Güney Azərbaycan Milli Hərəkatın yazılmamış qaydalarına daha nə əlavə edilməlidir?