İranlı bakanın Azerbaycan’daki eğitim konusundaki açıklamalarına yanıt veren Bakü, bunu ülkenin iç işlerine müdahale olarak niteledi. Azerbaycan Bakanlığı, İran’daki Güney Azerbaycan Türklerinin ana dilinde eğitim hakkından mahrum bırakıldığını vurguladı.
HARAYHABER | Haber-Analiz
Bakü ile Tahran arasındaki son gerilimin odağında, Azerbaycan’daki okul kıyafetleri ve başörtüsü tartışması bulunuyor. İran Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanı Hüseyin Simayi-Sarraf, yayımladığı video mesajında Azerbaycanlı kız öğrencileri İran üniversitelerinde eğitim almaya davet etti. Simayi-Sarraf, “İran üniversitelerinin kapıları Azerbaycan Cumhuriyeti’nden kız öğrencilerin eğitimine açıktır” dedi; dinî inançları gereği başörtüsü taktıkları için eğitim hakkından yararlanırken başörtülerini çıkarmak zorunda kaldıklarını söylediği kızlara İran’ın ev sahipliği yapabileceğini belirtti.
Bakanın sözleri, Azerbaycan’daki okul kıyafeti düzenlemesi çevresinde yaşanan tartışmaların ardından geldi. 21 Eylül’de yapılan düzenleme, okul kıyafetinde belirlenen biçime uymayan veya laik eğitim ilkesiyle bağdaşmadığı değerlendirilen giysilere sınırlama getiriyor; metinde başörtüsü açıkça anılmıyor. Ancak Reuters’ın aktardığına göre, başörtüsü takan bazı öğrenci ve öğretmenlerin okula alınmadığı yönündeki haberlerin ardından protestolar düzenlendi.
Simayi-Sarraf’ın açıklaması, bir eğitim bakanının genel değerlendirmesinden öteye geçerek başka bir ülkenin kız öğrencilerine doğrudan çağrı niteliği taşıdı. İran yönetimi bu çağrıyı dinî özgürlük ve eğitim hakkı üzerinden kurarken, Bakü açıklamayı kendi eğitim politikasına yönelik müdahale olarak değerlendirdi. Azerbaycan iktidar partisi daha önce de Türkiye’den gelen eleştiriler karşısında benzer biçimde “içişlerine karışmama” vurgusu yapmıştı.
Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığı, 26 Ekim’de verdiği yanıtta İranlı Bakanın sözlerini “yersiz” bulduğunu ve ülkenin iç işlerine müdahale girişimi saydığını bildirdi. Bakanlık, İran’da Azerbaycan Türkçesinde eğitim veren bir okul bulunmadığını, üniversitelerde de bu dilde eğitim yapılmadığını belirtti. Açıklamada ayrıca İran nüfusunun yaklaşık 40 milyonunu Azerbaycan Türklerinin oluşturduğu ileri sürülerek, bu topluluğun onlarca yıldır ana dilinde eğitim hakkından mahrum bırakıldığı ifade edildi. Bu rakam ve değerlendirmeler Azerbaycan Bakanlığının açıklamasına aittir.
Kısa analiz: Tahran’ın çıkışı, başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını savunma iddiasını öne çıkarırken, İran’ın kendi ülkesindeki zorunlu başörtüsü uygulaması nedeniyle çifte standart eleştirisine de kapı aralıyor. Bakü ise tartışmayı yalnızca okul kıyafeti düzenlemesiyle sınırlı tutmayıp İran’daki Azerbaycan Türklerinin ana dilinde eğitim hakkına taşıdı. Böylece iki başkent arasındaki polemik, “başka ülkenin içişlerine müdahale” suçlamasının yanında, dinî haklar ve dil hakları üzerinden karşılıklı siyasi baskı alanına dönüştü.
Kaynaklar: Tasnim, 23 Ekim 2026; Reuters, 13 Ekim 2026; APA ve Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanlığı açıklaması, 26 Ekim 2026.
Yazar
HARAYHABER sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.